Page 82 - Demo

80Si form%u00eb arti, skulptura ndryshon nga piktura, pasi ajo ekziston n%u00eb hap%u00ebsir%u00eb n%u00eb form%u00ebn tredimensionale. Ajo mund t%u00eb shihet nga t%u00eb gjitha an%u00ebt dhe t%u00eb preket. Piktura e tregon hap%u00ebsir%u00ebn n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb iluzionare, nd%u00ebrsa skulptura nd%u00ebrtohet n%u00eb hap%u00ebsir%u00ebn reale.N%u00eb lidhje me karakteristikat e v%u00ebllimit skulptura ndahet n%u00eb disa lloje: e rrumbullak%u00ebt: mund t%u00eb shihet nga shum%u00eb pika shikimi; altoreliev (reliev i lart%u00eb): figurat mb%u00ebshteten n%u00eb nj%u00eb sip%u00ebrfaqe, prej s%u00eb cil%u00ebs ngrihen thuajse plot%u00ebsisht; basoreliev (reliev i ul%u00ebt): figurat ngrihen vet%u00ebm pak nga sip%u00ebrfaqja ku jan%u00eb vendosur.Procesi i gdhendjes Gdhendja %u00ebsht%u00eb shk%u00ebputja e formave t%u00eb vogla nga nj%u00eb mas%u00eb materiali p%u00ebr t%u00eb krijuar nj%u00eb skulptur%u00eb. Ndryshe nga modelimi, ku materiali shtohet derisa merr form%u00eb, n%u00eb procesin e gdhendjes materiali hiqet nga masa derisa skulptura merr form%u00eb. Gdhendja e gurit, si proces, ka ndryshuar shum%u00eb pak gjat%u00eb shekujve, madje edhe materialet kan%u00eb mbetur t%u00eb nj%u00ebjtat. P%u00ebr t%u00eb prer%u00eb linjat e jashtme t%u00eb p%u00ebrgjithshme t%u00eb skulptur%u00ebs p%u00ebrdoret nj%u00eb instrument prej metali me maj%u00eb. Nj%u00eb s%u00ebr%u00eb daltash p%u00ebrdoren p%u00ebr t%u00eb hequr m%u00eb tep%u00ebr material guri, duke i dh%u00ebn%u00eb k%u00ebshtu, gradualisht, form%u00ebn e d%u00ebshiruar. P%u00ebr t%u2019i dh%u00ebn%u00eb form%u00ebn p%u00ebrfundimtare p%u00ebrdoren dalta t%u00eb tjera. Nd%u00ebrsa, p%u00ebr t%u00eb krijuar nj%u00eb sip%u00ebrfaqe t%u00eb l%u00ebmuar p%u00ebrdoren gur%u00eb smerili. Gurgdhend%u00ebsit modern%u00eb ndjekin t%u00eb nj%u00ebjtin proces, por p%u00ebrdorin mjete m%u00eb t%u00eb fuqishme p%u00ebr t%u00eb prer%u00eb materialin. Procesi i gdhendjes realizohet m%u00eb shpejt pa prishur cil%u00ebsin%u00eb e tij. %u00c7do lloj guri ka karakteristikat e tij t%u00eb ve%u00e7anta, t%u00eb cilat artist%u00ebt duhet t%u2019i marrin n%u00eb konsiderat%u00eb p%u00ebr t%u00eb zgjedhur at%u00eb q%u00eb %u00ebsht%u00eb m%u00eb i p%u00ebrshtatsh%u00ebm p%u00ebr skulptur%u00ebn e tyre. Gur%u00ebt e but%u00ebSkulpturat me gur%u00eb t%u00eb but%u00eb si gur%u00ebt e r%u00ebr%u00ebs (ose shtufi) k%u00ebrkojn%u00eb nj%u00eb punim delikat. P%u00ebrdoret %u00e7eki%u00e7i prej druri dhe dalta me dorez%u00eb druri dhe goditjet b%u00ebhen me kujdes q%u00eb guri t%u00eb mos shp%u00ebrb%u00ebhet. Gur%u00ebt e fort%u00ebMermeri dhe graniti hyjn%u00eb te gur%u00ebt e fort%u00eb, t%u00eb cil%u00ebt k%u00ebrkojn%u00eb mjesht%u00ebri dhe forc%u00eb n%u00eb gdhendje. %u00c7eki%u00e7i %u00ebsht%u00eb prej hekuri dhe daltat jan%u00eb pa doreza. Mermeri zgjidhet edhe p%u00ebr sa i p%u00ebrket ngjyr%u00ebs dhe damar%u00ebve q%u00eb ka, n%u00eb var%u00ebsi t%u00eb ides%u00eb s%u00eb artistit. Fig. 2. Daltat p%u00ebr gdhendjen e gurit dhe t%u00eb mermeritFig. 3. Daltat p%u00ebr gdhendjen e druritFig. 112 GDHENDJA